Wijngaard Saalhof in Wognum in Noord-Holland

Lezers van de NS Nieuwsbrief en de NS Leesclub facebook pagina konden het boek 12X Wijn Weekendje Weg in NL winnen na het beantwoorden van de volgende vraag:

Naar welke provincie zou je willen reizen voor een eerste wijn weekendje weg in eigen land en waarom?

In totaal hebben 481 mensen meegedaan aan deze win-actie. Stuk voor stuk aardige antwoorden. Over een aantal antwoorden wil ik iets opmerken.

Maar eerst de twee winnende antwoorden.

Naar Groningen. Ten eerste natuurlijk omdat ik wel eens wil zien hoe in het hoge noorden wijn wordt gemaakt en wil proeven hoe die smaakt, maar ook omdat Groningen zo’n naam heeft: ver weg, saai, somber, aardbevingen. Alle redenen om die naam een beetje beter te maken!
Naar Flevoland. Ik woon zelf in Zuid-Limburg, en wandel regelmatig langs onze wijndomeinen. Maar in Flevoland verwacht je zoiets niet, ik althans. En dus ben ik heel nieuwsgierig.

Antwoorden naar mijn hart en die ook precies passen bij het boek waarin benadrukt wordt dat we wijngaarden hebben in alle provincies van Nederland.

Onbekend maakt nieuwsgierig

Leuk om te zien dat men nieuwsgierig is naar wat men nog niet of nog onvoldoende kent en het zogenaamde ‘onbekend maakt onbemind’ wil doorbreken. Om die reden willen een behoorlijk aantal deelnemers van de win-actie op wijnreis naar Groningen, Friesland, Drenthe en Noord-Holland. Het gewenste wijn weekendje weg naar Overijssel wordt verkozen vanwege de mooie natuur. Veel belangstelling gaat uit naar Gelderland, mede omdat men weet dat de grootste provincie van Nederland ook de meeste wijnboeren heeft. Limburg staat aan kop voor wat betreft een eerste binnenlandse wijnreis naar keuze. Vooral omdat men zich in deze heuvelrijke en bourgondische provincie in het buitenland waant.

Een flink aantal reizigers zou het liefst de ommuurde biologische wijngaard Hof te Dieren in Gelderland willen aandoen omdat dit domein op loopafstand ligt van het station. Drie mensen reizen graag linea recta naar de Nederlandse wijnwinkel Nederlandse Streekwijnen in Santpoort-Zuid in Noord-Holland tegenover het station. En wel vanwege het overzicht van Nederlandse wijnen aldaar.

Hoe enthousiast de antwoorden ook zijn, wat ik voorbij zie komen is niet altijd correct of geheel juist.

Limburg dé wijnprovincie?

‘In Limburg zijn de meeste zonuren waardoor de druiven het beste rijpen wat meteen opvalt in de smaak’, lees ik terug. En verder: ‘Limburg is volgens mij de provincie met de meeste ‘kans’ op een lekkere druif’; ‘Limburg is dé provincie met de beste witte wijn’; ‘Limburg kent de meeste grote wijndomeinen’ en ‘In Limburg gedijen druiven het beste’.

Vooropgesteld, Limburg is een prachtige provincie met veel gerenommeerde wijnbedrijven. Maar het hoogste aantal zonuren in Nederland tref je aan in Zeeland en op de Waddeneilanden waarvan op Texel het allermeest. In Limburg is het zeker een paar graden warmer waardoor druiven eerder rijpen. Of de wijn lekker is, laat staan ‘de beste’ hangt niet alleen van een gunstig klimaat af maar ook van keuzes, kennis en kunde van de wijnmaker. En dat druiven beter gedijen in Limburg is deels waar voor wat betreft de klassieke druiven. Nieuwe rassen doen het ook goed in de overige provincies.

Dat enkel Limburg grote wijndomeinen kent is niet juist. Wijngaard St. Martinus in Vijlen is met 28 hectare de grootste wijngaard van Nederland. De Apostelhoeve in Maastricht is met 14 hectare ook een hele grote speler. Domein Holset in Holset/Lemiers heeft 10,5 hectare in eigendom waarvan 6,5 is aangeplant. Wijnhoeve De Kleine Schorre in Zeeland geldt als een grote wijnproducent met 12 hectare. En Wijnhoeve Colonjes in Groesbeek in Gelderland bezit een wijngaard arsenaal van 13 hectare. Betuws Wijndomein in Erichem in Gelderland is goed voor 7 hectare aan wijnstokken.

In Gelderland zijn de meeste wijngaarden. Qua aantallen wel: 41 maar niet voor wat betreft hectares, te weten 68. De 33 wijnproducenten in Limburg staan met ruim 87 hectare nog steeds aan kop.

Wijngaard de Apostelhoeve in Maastricht in Limburg Foto: Laurens Bouvrie

Chardonnay uit eigen land

En dan de reiziger die zich verheugt op een Chardonnay uit Drenthe. Dat gaat niet lukken. Een klassiek en vroegrijp ras als de Chardonnay-druif gedijd vrijwel alleen in Limburg waar het een flink aantal graden warmer is. Al experimenteert Wijngaard Bilderhof in Dordrecht in Zuid-Holland met dit ras. De meeste noordelijke Chardonnay tref je aan bij Wijngaard Hesselink in Winterswijk Henxel in Gelderland.

Zo is er ook een reiziger die wijn associeert met het zonnige zuiden. Wijn verbinden met iets aangenaams zoals de zon staat uiteraard vrij. Al wil ik toch graag naar voren brengen dat diverse kenners afgelopen jaar wel heel erg zijn verrast door de kwalitatieve wijn van de meest Noordelijke wijngaard van Nederland, Wijngaard ’t Hogeland in Mensingeweer. Idem dito voor de eerste lichting mousserende wijn van de ambachtelijke wijnmaker van MinZeven in Lelystad.

Nog een paar laatste misvattingen. We hebben zo veel on-Nederlandse stukjes Nederland. En wel in alle provincies. Dus echt niet alleen in het Zuiden des lands. Wijngaarden liggen wereldwijd lang niet altijd tegen hellingen aan en dat zie je ook in eigen land. Verder wil ik kwijt dat ik hartverwarmend en gastvrij onthaald ben door alle wijnboeren of dat nu in het noorden, oosten, zuiden of westen was.

Wat wel klopt

In Limburg tref je de oudste wijndomeinen aan en de meeste kennis. Wijngaard de Apostelhoeve in Maastricht is immers al in 1970 begonnen met professionele wijnbouw. En vergis je niet hoeveel kennis er inmiddels is opgebouwd bij wijngaard St. Martinus in Vijlen.

In wijn uit Zeeland proef je inderdaad iets ziltigs vanwege de ligging nabij zee. Al proef je ook iets van ziltigheid in de wijnen van de meeste Noordelijke wijngaard op 9 kilometer afstand van de Waddenzee.

Wijnhoeve De Kleine Schorre in Dreischor in Zeeland Foto: Barbara Deurloo-Wolff

Ten slotte wil jullie een aantal leuke antwoorden niet onthouden.

De deelnemers van de NS win-actie willen een eerste wijn weekendje weg naar:

Zeeland om het zilte karakter van het landschap en de invloed daarvan op de wijn.
Limburg, het bourgondische begint daar met wijn, zoervleis en vlaai echt te leven …
Ik zou graag willen reizen naar Drenthe, omdat ik deze provincie associeer met de bruine bonen van Bartje en die associatie zou ik willen omruilen voor een eigentijdsere :).

Overijssel om met een heerlijk flesje wijn door het fraaie coulissen-landschap te dwalen.
Flevoland: een horizon jonge grond, zachte wijnen met een nog niet uitgekristalliseerde smaak; er valt nog iets onbekends te verwachten: en de provincie is nog redelijk onbekend behalve van de A6 op doorreis.

Naar mijn eigen provincie Gelderland omdat ver weg ook dichtbij kan zijn!
Friesland. Van Limburg en Brabant weten we dat ze lekkere wijnen hebben, maar van de noordelijke provincies verwacht je dat niet, omdat de temperatuur daar ’s zomers beduidend lager is. Van Friesland verwacht je vooral melk: Friesche vlag. Ik wil die wijn wel eens proeven.
Noord-Brabant! Enige provincie die ik nog niet echt heb ‘ontdekt’.
Utrecht, omdat ik benieuwd ben naar welke wijnen er gemaakt worden in mijn provincie en hoe ze smaken. Het is altijd leuk om in je eigen omgeving verrast te worden en te leren over de plekken waar je normaal langs rijdt om te werken. 
Groningen. Wijn in plaats van strokarton lijkt me een goede productwisseling.
Naar Zuid Holland om de zon in de zee te zien zakken.
Mijn eigen provincie: Noord Holland: eigen wijngaard is het groene waard. Treinen, treinen, treinen, wijnen, wijnen, wijnen.

Oh ja, ik heb ook nog iets geleerd. Er schijnt aardappelwijn te worden geproduceerd in Wirdum in de Provincie Groningen. Laat mijn zus daar nou net wonen…

Zo zie je maar weer. Er blijft nog zo veel te ontdekken.

Gewoon in eigen land!

Deels ommuurde Wijngaard Hoog Beek en Royen in Zeist in Utrecht